Wat is de lanterne rouge? De trotste laatste plaats van het wielrennen uitgelegd
De lanterne rouge, Frans voor “rode lantaarn”, is de renner die de Tour de France als laatste in het algemeen klassement afsluit, met de meeste totale tijd van iedereen die de aankomst haalt. Die naam komt van de rode lamp aan de laatste wagon van een trein. Er is geen trui voor, maar de titel geniet wel oprechte sympathie.
Kort samengevat
- Lanterne rouge is Frans voor “rode lantaarn”, de lamp die aan de laatste wagon van een trein hing.
- De titel gaat naar de renner die de Tour de France als laatste in het algemeen klassement afsluit, met de meeste totale tijd.
- Er is geen trui en geen officiële klassementsprijs voor.
- Wim Vansevenant houdt het record met drie jaar op rij de laatste plaats, van 2006 tot 2008.
Wat betekent lanterne rouge in de Tour de France?
Elke renner in de Tour de France wordt gerangschikt op totale tijd over 21 etappes en ongeveer 2.200 mijl (3.500 km). De renner met de laagste tijd draagt geel. Onderaan diezelfde lijst staat de renner met de meeste tijd op de klok, en dat is de lanterne rouge.
Alleen renners die de eindstreep halen, tellen mee. Wie opgeeft, verdwijnt helemaal uit het klassement, dus de lanterne rouge is de langzaamste van de renners die de laatste etappe hebben gehaald. Dat kan een enorme achterstand opleveren. In 2022 eindigde Caleb Ewan ruim 5 uur achter winnaar Jonas Vingegaard.
De renners die daar belanden, zijn zelden de zwakste atleten in de koers. Volgens de geschiedenis van de titel op Wikipedia gaan rode lantaarns vaak naar sprinters en renners die gebouwd zijn voor kortere wedstrijden en de klimbenen missen voor drie weken bergen, of naar renners die geblesseerd blijven doorrijden.
Waarom heet het de rode lantaarn?
De uitdrukking komt uit de spoorwegen. Aan de achterkant van de laatste wagon van een reizigerstrein, of aan de remwagen van een goederentrein, hing een rode lantaarn. Zo kon het seinpersoneel zien dat de hele trein voorbij was en dat er niets was losgeraakt. Wat de rode lamp draagt, is per definitie het laatste in de rij.
Wielrenners namen dat beeld er rechtstreeks van over. Het artikel over de Tour de France op Wikipedia vermeldt dat sommige vroegere titelhouders meespeelden en met een klein rood lichtje onder het zadel reden. Wielrennen is trouwens niet de enige sport die de term leent. Bij de Iditarod, de sledehondenrace in Alaska, heet de laatste musher die de finish haalt ook de rode lantaarn.
Krijgt de lanterne rouge een trui?
Nee. In de Tour de France worden vier leiderstruien uitgereikt: geel voor de leider in het algemeen klassement, groen voor het puntenklassement, wit met rode stippen voor de beste klimmer en wit voor de beste jonge renner. Voor de laatste plaats is er geen trui en geen officiële klassementsprijs. Onze gids over wat de kleuren van wielertruien betekenen behandelt de vier officiële truien uitgebreid.
Dat gemis hoort bij de charme. De lanterne rouge is een titel die de fans en de pers in leven houden, niet een die de organisatie uitreikt.
Meer Tour de France-ontwerpen
Wie zijn de beroemdste lanterne rouges?
Een paar namen komen steeds terug.
| Renner | Jaar | Waarom mensen het zich herinneren |
|---|---|---|
| Wim Vansevenant (België) | 2006, 2007, 2008 | Het record: drie jaar op rij laatste in het klassement |
| Gerhard Schönbacher (Oostenrijk) | 1979, 1980 | Twee keer laatste, de tweede keer ondanks een regel die hem moest tegenhouden |
| Lawson Craddock (VS) | 2018 | Eerste renner ooit die na elke etappe laatste was |
| Sam Bennett (Ierland) | 2016 | Brak een vinger in etappe 1, werd laatste en won in 2020 de groene trui |
| Igor en Iker Flores (Spanje) | 2002, 2005 | Broers die allebei de rode lantaarn kregen |
| Mark Cavendish (Groot-Brittannië) | 2024 | Een van de vele sprinters die een Tour achteraan afsloten |
Het verhaal van Craddock kennen de meeste Amerikaanse fans. Hij viel in 2018 in de openingsetappe, kreeg een barst in zijn schouderblad en besloot toch door te rijden. Onderweg beloofde hij 100 dollar te doneren voor elke etappe die hij uitreed, om het Alkek Velodrome in Houston te herbouwen, dat door orkaan Harvey was beschadigd. De donaties gingen boven de 250.000 dollar uit. Hij bereikte Parijs als laatste.
Kan een renner proberen om opzettelijk laatste te worden?
Het is gebeurd. Lange tijd kon een beroemde laatste plaats meer opleveren dan een anonieme plek vlak ervoor, want de lanterne rouge werd geboekt voor de criteriums na de Tour, de demonstratiewedstrijden waarmee renners een groot deel van hun inkomen verdienden. Zoals Wikipedia het zegt, wordt de laatste renner vaak herinnerd, terwijl wie een paar plaatsen eerder eindigt in de vergetelheid raakt.
De bekendste krachtmeting vond plaats in 1979. Gerhard Schönbacher en Philippe Tesnière waren de laatste twee renners in het klassement, minder dan een minuut uit elkaar, toen de laatste tijdrit begon. Tesnière reed bewust langzaam om de laatste plaats te ontlopen. Bernard Hinault won de etappe in 1:08:53, Schönbacher deed er 1:21:52 over en Tesnière 1:23:32. Daarmee was Tesnière ruim 20% langzamer dan de winnaar, buiten de tijdslimiet, en werd hij uit de koers gehaald. Voor elke etappe in de Tour geldt zo’n limiet: de tijd van de winnaar plus een vast percentage.
De organisatoren hebben meer dan eens geprobeerd een einde te maken aan het spelletje. In 1939 en 1948 sloten ze elke dag de laatste renner in het klassement uit. Voor 1980 voerden ze een regel in die na elke etappe van etappe 14 tot en met etappe 20 de laatste renner verwijderde. Schönbacher eindigde desondanks als laatste.
Waarom houden renners en fans van de lanterne rouge?
Omdat de Tour uitrijden al moeilijk genoeg is. Genoeg renners vallen uit door een valpartij of ziekte of halen de tijdslimiet niet, en de lanterne rouge is degene die drie weken lang elke dag opnieuw aan de start verscheen. Fans zien daarin koppigheid, geen mislukking.
De meesten van ons zijn ook wel eens die renner geweest. Iedereen die met een club heeft gereden, kent het gevoel als laatste de klim op te komen terwijl de groep bovenaan staat te wachten. De rode lantaarn maakt van dat moment iets waar je om kunt lachen.
Schrijver Max Leonard schreef een heel boek over dit idee. Lanterne Rouge: The Last Man in the Tour de France, uitgegeven door Yellow Jersey, een imprint van Penguin, vertelt de verhalen van renners die onderaan eindigden, van voormalige etappewinnaars tot een ontsnapte renner die door een omleiding van de route raakte, en vraagt wat de laatste plaats zegt over succes in de sport.
Kun je tijdens groepsritten een lanterne rouge-shirt dragen?
Dat kan, en het zorgt bij de koffiestop vaak voor een gesprek. Ons Lanterne Rouge Red Lantern jersey is een wielershirt met korte mouwen voor iedereen die achteraan is geëindigd en het toch heeft gehaald.
De productpagina vermeldt 140 GSM vochtafvoerend polyester, mesh zijpanelen, drie achterzakken en een verborgen rits over de volle lengte, in maten XXS-7XL. Het heeft een clubfit-snit die klein uitvalt, dus kies een maat groter als je tussen twee maten zit en bekijk eerst de maattabel.
Wil je de truien die de Tour wel uitreikt, dan heeft de Tour de France-collectie ontwerpen in geel, groen, bolletjes en wit. Meer grappen voor achter in het peloton staan in onze Humor-collectie.
De truien die de Tour wel uitreikt
Veelgestelde vragen
Wie was het vaakst de lanterne rouge?
Wim Vansevenant uit België, drie keer op rij, in 2006, 2007 en 2008.
Is de lanterne rouge een officiële prijs van de Tour de France?
Nee. Er is geen trui en geen officiële klassementsprijs. Het is een bijnaam voor de laatste renner in het eindklassement.
Wordt een renner die opgeeft in de Tour de lanterne rouge?
Nee. Renners die opgeven verdwijnen uit het klassement. De lanterne rouge moet de laatste etappe uitrijden.
Waarom zijn sprinters vaak de lanterne rouge?
Sprinters zijn gebouwd voor snelle, vlakke finales in plaats van drie weken bergen, dus verliezen ze in de klimetappes vaak veel tijd.
Wat betekent lanterne rouge in het Nederlands?
Rode lantaarn. Het verwijst naar de rode lamp die aan de achterkant van de laatste wagon van een trein hing.
